نشست سوچی؛ نقطه عطف سیاسی در بحران سوریه

جهان>دیدگاه - محمدرضا رئوف شیبانی-سفیر پیشین ایران در سوریه:
بحران سوریه اکنون شاهد ۲ نقطه‌عطف است؛ یکی در صحنه نظامی و دیگری در صحنه سیاسی.

شکست پروژه داعش در عراق و سوریه نقطه عطف بسیار مهمی در عرصه نظامی است. همزمان، نشست سران کشورهای جمهوری اسلامی ایران، روسیه و ترکیه در سوچی، نقطه عطف سیاسی بحران سوریه است.همکاری ایران و روسیه در مدیریت بحران سوریه یک همکاری موفق بوده است.

این همکاری یک نیاز استراتژیک میان 2کشور بود که شکل گرفت و نتایج مطلوبی را هم به جا گذاشت. ازجمله نتایج این همکاری زمینگیر‌کردن تروریسم در سوریه بوده است. همکاری ایران و روسیه، طرح غرب در ساقط‌کردن حاکمیت سوریه و تغییر رژیم در این کشور را نیز ناکام گذاشت.

ایران و روسیه همچنین توانستند راه‌حل نظامی را از میان گزینه‌های ارائه شده برای بحران سوریه خارج کرده و راه‌حل سیاسی را بر طرف‌‌‌های درگیر در بحران تحمیل کنند. یکی از خروجی‌های راه‌حل سیاسی در بحران سوریه نشست آستانه بوده است. این نشست تاکنون موفق شده فضای نظامی تحمیل‌شده بر بحران سوریه را مدیریت کرده و دامنه نزاع نظامی را محدود کند.

نشست آستانه همچنین توانسته طرف‌های این نزاع را قانع کند که به راه‌حل سیاسی رو‌آورند. نشست سوچی، ابتکار عمل جدید روسیه در ادامه همین راه‌حل سیاسی است که احتمالا نتیجه آن شکل‌گیری یک چارچوب کلی برای مذاکرات آینده میان طرف‌های متنازع در سوریه با اشراف بازیگران بین‌الملل و منطقه‌ای برای برون‌رفت از بحران است. به‌دنبال رفع موانع نظامی، اکنون 3کشور ایران، روسیه و ترکیه به‌دنبال حل‌وفصل‌سیاسی بحران سوریه هستند.

این مرحله از بحران سوریه که در آن رویکردهای سیاسی پررنگ‌تر از گذشته خواهد بود، از حساسیت زیادی برخوردار است. بنابراین همه طرف‌ها با هوشمندی بالایی در مذاکرات حاضر خواهند شد. در نشست سوچی و نشست‌های بعدی منبعث از آن، موضوعات مهمی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

موضوعات مطرح شده در نشست سوچی را می‌توان به 2دسته موضوعات کلی منطقه‌ای و موضوعات داخلی سوریه تقسیم کرد. آینده مبارزه منطقه‌ای و بین‌المللی با تروریسم یکی از موضوعات محوری است که زیر مسائل کلی نشست مطرح خواهد شد. در کنار این، یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث، هویت سوریه در آینده خواهد بود. حفظ هویت سوریه به‌عنوان یک کشور مستقل در نشست سوچی مورد توجه قرار خواهد گرفت.

اکنون در مسئله سوریه فاکتورهای جدیدی شکل گرفته که نحوه تعامل با آنها در نشست سوچی مورد بحث قرار می‌گیرد. تعامل با گروه‌های شبه‌نظامی محلی در سوریه و چگونگی مواجهه با آثار به جا مانده از تروریسم در این کشور نمونه‌ای از این فاکتورهاست. فارغ از اینها، ضرورت تعیین سرنوشت سوریه از سوی مردم این کشور نیز از سوی سران کشورهای شرکت‌کننده در نشست سوچی مورد تأکید قرار خواهد گرفت.

چندی پیش ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پیشنهادی را برای تشکیل یک کنگره عمومی از مردم سوریه مطرح کرد. پوتین گفت که این طرح هنوز کامل نشده اما هدف از آن گردهم‌آوردن شخصیت‌‌های برجسته سوریه‌ای و نمایندگان تمامی گروه‌های سیاسی و مسلح این کشور است که قائل به راه‌حل سیاسی هستند. به گفته رئیس‌جمهور روسیه، یکی از دستورکارهای اصلی این کنگره می‌تواند بررسی قانون اساسی جدید سوریه باشد. این طرح در حد یک پیشنهاد مطرح بوده اما به‌نظر می‌رسد سران ایران، روسیه و ترکیه در نشست سوچی ابعاد و جزئیات این طرح را هم مورد بررسی قرار دهند.

جمهوری اسلامی ایران به حل‌وفصل‌ بحران‌ها ابتدا در داخل هر کشور و توسط مردم آن‌کشور معتقد است. درصورتی که بحران در یک کشور با پیچیدگی مواجه شود و مردم نتوانند خود راه‌حلی سیاسی برای بحران پیدا کنند، راه‌حل‌های منطقه‌ای برای حل بحران پیشنهاد خواهد شد؛ چراکه منافع بازیگران منطقه‌ای به هر حال با بحران ایجاد شده در یک کشور منطقه درگیر می‌شود. معمولا در چنین شرایطی ورود بازیگران فرامنطقه‌ای کمک چندانی به حل بحران نخواهد کرد.

این بازیگران منافعی را دنبال می‌کنند که لزوما در راستای منافع مردم منطقه قرار نمی‌گیرد. بر این اساس، حضور آمریکا در بحران سوریه، هیچگاه یک حضور سازنده نبوده است. در مقابل، ورود بازیگران منطقه‌ای برای حل بحران‌هایی از قبیل بحران سوریه هم به نفع مردم این کشور است و هم به نفع خود بازیگران منطقه‌ای. از این منظر، اکنون فضا برای ورود بازیگرانی همچون عربستان به مرحله جدید حل‌وفصل سیاسی بحران سوریه نیز آماده است.

راه‌حل سیاسی مدنظر ایران، روسیه و ترکیه برای حل بحران سوریه بدون شک معارضان و مخالفانی خواهد داشت؛ این مخالفان هم محلی هستند و هم منطقه‌ای و بین‌المللی. به‌طور حتم چگونگی مواجهه با این مخالفان در نشست سوچی مورد مداقه قرار خواهد گرفت.


تاريخ انتشار: ۱۳۹۶/۹/۱  |  ساعت انتشار: ۶:۱  |  کد خبر: ۳۱۳۷۳۷۵  |  منبع: همشهری آنلاین  | 

نظر شما

- از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری نمایید.
- از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری نمایید.
نام:
ایمیل:  
نظر:  
کد امنیتی :
 

ارسال